De Duitse documentaire Materia Prima beleefde op 12 maart 2026 zijn wereldpremière bij het CPH:DOX, dat ook wel bekendstaat als het Copenhagen International Documentary Film Festival. Materia Prima laat zien dat elke grondstof het begin van een (groter) verhaal is. De documentaire laat zien hoe Bolivia beschikt over de grootste voorraden lithium ter wereld. Lithium is een metaal dat essentieel is voor de energietransitie.
Zonder lithium zouden geen enkel datacentrum, geen enkele elektrische auto en geen enkele smartphone functioneren. Materia Prima is een documentairefilm die de huidige lithiumonderhandelingen plaatst binnen 500 jaar koloniale geschiedenis. Hiermee confronteert de documentaire de samenhang tussen kolonisatie uit het verleden en de huidige grondstoffenpolitiek. Materia Prima belicht verschillende boeiende invalshoeken.
Zo laat Materia Prima de invalshoeken van maatschappelijke organisaties zien, die voornamelijk door vrouwen worden geleid. Tegelijkertijd laat de documentaire de fascinerende spanning zien tussen multinationals die willen profiteren van moderne goudkoorts en Boliviaanse burgers die deze grondstof willen inzetten om armoede te bestrijden. Bolivia lijkt zelf industriële waarde te willen creëren, in plaats van alleen zijn natuurlijke hulpbronnen te exploiteren.
De Iraanse componist Atena Eshtiaghi is voor haar muziek voor de film Materia Prima uitgeroepen tot winnaar van de Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek 2026. Ze won eerder ook al de Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek voor de filmmuziek die ze componeerde voor de film My Stolen Planet (2024). Materia Prima zal vertoond worden tijdens de 41ste editie van het DOK.fest München in mei 2026. Het DOK.fest München staat ook bekend als het Internationale Documentaire Filmfestival van München.
Het maakproces van Materia Prima
Materia Prima is geregisseerd door de Duitse filmmaker Jens Schanze. Hij schreef ook het scenario van de film. De regisseur is opgegroeid in de buurt van het bruinkoolgebied in het Rijnland in West-Duitsland. In de jaren 1990 heeft Schanze een jaar in Bolivia gewoond. Vanaf dat moment volgde hij de strijd om natuurlijke hulpbronnen in de context van kolonialisme en economische rechtvaardigheid. De regisseur heeft aangegeven dat het verhaal van Materia Prima draait om de verwachtingen van de betrokken partijen en de lithiumonderhandelingen tussen hen.
Zo onderzoekt Schanze in zijn 90-minuten durende documentairefilm welk beeld de betrokken partijen van elkaar hebben en welke rol de historische ervaring van het kolonialisme in hun denken en besluitvorming speelt. Verder onderzoekt de Duitse filmmaker of er iets als duurzame mijnbouw bestaat en of er een vorm van participatie van de lokale bevolking bestaat dat wordt nagestreefd. De productietijd van Materia Prima duurde bijna zes jaar.
Op deze manier konden ze een netwerk opbouwen in Bolivia en toegang krijgen tot alle betrokken partijen: van dorpsgemeenschappen en EU-diplomaten tot EU-ondernemers en de Boliviaanse regering. Materia Prima levert een verhaal met meerdere perspectieven. Desondanks was het opbouwen van een netwerk van partners in Bolivia een langdurig proces voor de filmmakers. Dit kwam grotendeels door de gespannen en sterk gepolariseerde politieke situatie in Bolivia.
Bovendien verslechterde tijdens de productieperiode de economische situatie van de bevolking snel. Voedsel werd steeds duurder. Tegelijkertijd werden benzine en diesel schaarser. Daarnaast legden wegblokkades hele regio’s lam en was er een poging tot een militaire staatsgreep in La Paz. De film is geproduceerd door Mascha Film GbR in coproductie met Filmtank GmbH. Materia Prima ging op 12 maart 2026 in wereldpremière bij het Copenhagen International Documentary Film Festival.
De Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek 2026
De Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek wordt uitgereikt tijdens een feestelijke prijsuitreiking met een filmvertoning van Materia Prima op zondag 10 mei 2026. De Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek wordt jaarlijks uitgereikt aan een componist die met zijn of haar filmmuziek op een bijzondere manier weet aan te sluiten op het verhaal van een documentairefilm. De prijs zal in 2026 voor de veertiende keer worden uitgereikt. De Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek eert het werk van componisten.
Daarnaast belicht de prijs de waarde van muziek als verhalend element in de documentairefilm. De Duitse Prijs voor Documentaire Filmmuziek wordt gesponsord door de Versicherungskammer Kulturstiftung en ondersteund door het Förder- und Hilfsfonds des Deutschen Komponistenverbandes DKV. De vakjury sprak met enthousiasme over de filmmuziek die Atena Esthigaghi heeft gecomponeerd voor Materia Prima.
Zo zei de jury: “Met haar muziek voor Materia Prima slaagt Atena Eshtiaghi er vanaf het begin in om de beelden van de film extra diepgang te geven en een eigen verhalende laag te creëren. De muziek fungeert als een eigen dramatische kracht die de film op gevoelige wijze begeleidt en deze tegelijkertijd met dramaturgische precisie versterkt. Keer op keer komt ze op organische wijze voort uit het geluidsontwerp en versmelt ze naadloos met de beeldtaal.”
Verder zeiden ze ook: “De compositie komt nooit willekeurig of decoratief over, maar is duidelijk doordacht en coherent van structuur. Ze dringt zich niet op de voorgrond, maar heeft niettemin een grote impact. Met gevoeligheid brengt ze emotionele nuances over – soms op een delicate en ingetogen manier, soms indringend en nadrukkelijk. Juist deze balans tussen subtiliteit en expressiviteit tilt het totale effect van de film merkbaar naar een hoger niveau.”
