De makers van de populaire Mastermovies-video’s laten met komediefilm Straf zien dat de absurdistische en droge humor waarvoor ze bekendstaan, goed te vertalen valt naar een speelfilm. Een speelfilm maken is andere koek dan het maken van komische fandubs van films en series. Toch bevat de komediefilm van regisseurs Merijn Scholte Albers en Tobias Smeets meerdere aspecten die ambitieus genoemd mogen worden.
De komediefilm bespreekt niet alleen de negatieve effecten van pesten, maar laat ook op een humoristische manier zien hoe sulletjes kunnen leren op te komen voor zichzelf door (letterlijk en figuurlijk) het gevecht tegen hun pestkoppen aan te gaan. Verder bevat Straf momenten waarin het gepeste hoofdpersonage, muziekdocent Edwin, leert zelfverzekerder te worden zonder te verliezen wie hij echt is en wat hem bijzonder maakt.
Straf bespreekt verder de effecten van het gemis aan respect en laat zien hoe vriendschappen ook op een latere leeftijd kunnen ontstaan. Het bijzonderste, ambitieuze aspect is dat de film lijkt te hinten naar kennis over de overlappende eigenschappen van verhalen waarin identiteit en verlossing centraal staan. Deze Nederlandse komediefilm kaart veel ambitieuze thema’s aan, maar vaak blijven ze oppervlakkig.
Het aankaarten of opzetten van verhaallijnen rondom deze thema’s brengt niet automatisch diepgang met zich mee. Daarvoor moeten thema’s daadwerkelijk uitgewerkt worden. De diepgang die deze thema’s aan deze komische film zouden kunnen toevoegen, wordt nauwelijks bereikt. Dit neemt echter niet weg dat de humor in deze film schittert en uiteindelijk gaan de meeste filmliefhebbers naar komediefilms voor de grappen in plaats van voor de betekenis of diepgang van het verhaal.
Over Straf (2025)
Straf is een Nederlandse komediefilm uit 2025. De film is geregisseerd door Merijn Scholte Albers en Tobias Smeets. De regisseurs hadden het volgende te zeggen over hun komediefilm: “We misten dat fijne groepsgevoel van vroeger: samen naar een komedie in de bioscoop om keihard te lachen. En daarna door naar de kroeg om de film nog eens uitgebreid na te bespreken. Natuurlijk heeft dat met onze levensfase te maken, maar toch merken we dat er ook gewoon minder echte, pure komedies gemaakt worden.”
Verder zeiden de regisseurs ook: “Niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. Straf is grotendeels gemaakt vanuit de behoefte om dat gat een klein beetje op te vullen. We hebben met ontzettend veel plezier aan dit project gewerkt en kijken ernaar uit dat heel Nederland deze film straks kan zien en hopelijk ouderwets gaat nabespreken met een biertje – of een bakkie thee.” De speelfilm is gebaseerd op hun korte film Schoolfeest (2011). Het duo maakte de korte film als afstudeerproject.
Merijn Scholte Albers en Tobias Smeets zijn ook bekend als de makers van de populaire Mastermovies video’s. Deze video’s zijn komische fandubs van films en series. De video’s van Mastermovies verwierven in de jaren 2000 cultstatus in Nederland en België. In 2016 ontvingen de twee regisseurs voor hun korte film Gratis een Gouden Kalf voor Beste Korte Film. Straf wordt geproduceerd door Lemming Film en filmdistributeur Independent Films bracht de komediefilm op 9 oktober 2025 uit in de Nederlandse bioscopen.
De regisseurs schreven samen met Caspar Smeets het scenario van de film. De cast van de film bestaat uit (o.a.) Ruben van der Meer, Rutger de Bekker, Sezgin Güleç, Kylian de Pagter-Colin, Raymonde de Kuyper, Noëlle Simson, Estefanio Pinas, Yannick van de Velde, Daniël Kolf, Yari van der Linden, Steef Cuijpers, Lisa Zweerman, Yuani Blindenburg, Bobbie Mulder, Alex Ploeg, Janice Blok, Beau van Erven Dorens, Kees Hulst en Sjaak.
De film heeft een speeltijd van 101 minuten. Het filmverhaal volgt muziekdocent Edwin. Iedere dag is hij het doelwit van getreiter op de middelbare school waar hij werkt. Als ook de nieuwe leerling Bastiaan direct fanatiek meedoet, besluit Edwin dat het roer om moet. Met de hulp van macho-gymleraar Peter en zijn stagiair Melchior leert Edwin voor het eerst van z’n leven van zich af te slaan.
Iets te letterlijk, want hij slaat Bastiaan, tot z’n eigen verbazing, vol in het gezicht. Hij probeert de situatie nog te redden, maar Bastiaan heeft alles gefilmd. Edwin krijgt een keuze. Hij moet precies doen wat Bastiaan zegt of het filmpje komt online. Wanhopig probeert Edwin het spelletje mee te spelen, maar wanneer er geen einde komt aan de bizarre opdrachten die Bastiaan hem geeft, realiseert hij zich dat er maar één oplossing is: vol in de aanval.
Het sulletje van de klas
De openingsscène van Straf zet gelijk de absurdistische toon van de komediefilm neer. Zo laat de openingsscène zien hoe muziekdocent Edwin, alleen bekleed in zijn boxershorts, als een soort mislukte spion zich op een scholierenfeest beweegt om een mobieltje te stelen. Hoofdrolspeler Rutger de Bekker weet in deze Nederlandse komediefilm met zijn acteerwerk goed in te spelen op het archetype van het onderdanige en zielige sulletje dat door niemand gerespecteerd wordt.
In de openingsscène versterkt De Bekker zijn optreden als veelzijdige loser en rare gozer door als een overdreven karikatuur van andere parodiefilmpersonages (zoals Austin Powers en Johnny English) rond te bewegen tussen de middelbare scholieren. Verstopt achter verschillende middelbare scholieren, zullen filmtoeschouwers zich bijna de iconische spionnenmuziek voorstellen. Het resultaat is dat de absurditeit van deze korte openingsscène steeds groter wordt.
Na de openingsscène laat de film zien hoe Edwin op dagelijkse basis voor lul wordt gezet in zijn klas. Er worden spullen in zijn klaslokaal naar hem gegooid. Leerlingen uit zijn klas onderbreken hem luidruchtig, leggen plakken salami op zijn stoel en verstoppen zelfs grote worsten in zijn bureau. In de eerste paar minuten na de korte openingsscène worden er in deze komediefilm zoveel mogelijk spullen en absurde gebeurtenissen naar Edwin gegooid.
Het doel van deze filmmomenten is om Edwin als een complete loser en mislukkeling neer te zetten. Hier slagen regisseurs Merijn Scholte Albers en Tobias Smeets zeker in. Desondanks worden deze grappen redelijk snel repetitief en oud, net zoals de grappen voor Edwin snel irritant en overweldigend worden.
Baas boven baas
In Straf is het hiërarchische systeem tussen middelbare scholieren en docenten, dat niet gerespecteerd wordt, goed in beeld gebracht. Volgens andere docenten, zoals gymleraar Peter, wordt Edwin zo vervelend behandeld, omdat hij zich angstig gedraagt en het asociale tienergedrag accepteert. Volgens Peter, die sterk gespeeld wordt door acteur Ruben van der Meer, is angst de beste manier om respect van en controle over scholieren te krijgen.
Met absurdistische en willekeurige humoristische momenten laat het filmverhaal zien hoe muziekdocent Edwin het besluit van Peter opvolgt en (letterlijk en figuurlijk) besluit terug te gaan vechten om als baas boven baas te komen staan. Regisseur Tobias Smeets heeft ook als cinematograaf gewerkt aan Straf. In zijn camerawerk geeft Smeets op een komische manier weer hoe anderen zich dominant en respectloos tegenover Edwin gedragen.
Een van de grappigste en beste voorbeelden hiervan is terug te zien in de scène waarin rector Glenda zich, tijdens een gesprek met de klas van Edwin, steeds voor de muziekdocent plaatst. Wanneer Smeets met zijn camera Edwin volgt die zich herpositioneert achter zijn bureau, gaat Glenda op zijn bureau zitten om zichzelf te plaatsen voor hem. Op deze manier schept Smeets een betekenisvol en komisch effect, waarmee Glenda zichzelf als baas boven baas en autoritair neerzet.
In het hoofd van Edwin
Het camerawerk van Smeets behoort tot de beste (technische) aspecten van de film. Zo weet Smeets op veelzeggende manieren de gemoedstoestanden van Edwin weer te geven. Het beste voorbeeld hiervan is het moment dat Edwin eindelijk eens voor zichzelf op besluit te komen. Smeets zoomt met zijn camera in op Edwin, terwijl de muziekdocent bijna klaar is om uit de kamer van rector Glenda te stappen.
Terwijl de camera inzoomt, laat de geluidsafdeling het geluid van buiten deze kamer steeds luider worden. Dit is een sterke metafoor voor hoe de ruis en drukte in het hoofd van Edwin oploopt tot hij besluit voor zichzelf op te komen, de deur sluit en terug de kamer van Glenda instapt. Naast dat Smeets het filmpubliek goed in het hoofd van Edwin weet te stoppen, speelt de filmmaker met zijn camerawerk ook goed in op de filmsfeer van specifieke scènes.
Klein, maar fijn
Wanneer gymleraar Peter en muziekdocent Edwin samen met Peters stagiair Melchior voor het eerst samen uitgebreid gaan drinken, maakt Smeets gebruik van handheld camerawerk om een gevoel van samenhorigheid te creëren. Op deze manier weet Smeets de filmtoeschouwers het gevoel te geven alsof ze zelf ook behoren tot deze groep. De filmscènes waar deze drie mannen samen te zien zijn, behoren tot de grappigste momenten uit de film.
Deze filmmomenten bevatten oprecht onverwachte grappen, abrupte slapstickkomedie en droge humor. Toch is op enkele momenten de montage van Maarten Ernest en Merijn Scholte Albers net wat te scherp. Hierdoor krijgen niet alle grappen of droge opmerkingen de (nodige) ruimte om te landen. Tegelijkertijd zorgt de messcherpe montage voor enkele ruige transities naar nieuwe filmlocaties of andere filmscènes. Op andere momenten zorgt deze vlijmscherpe montage juist voor extra komische momenten.
De montage breekt en maakt de humor in Straf. Hierbij zijn de leukste en grappigste momenten in de film vooral terug te vinden bij kleine, droge en korte momenten uit de film. Net zoals bij de fandubs van Mastermovies bepaalde dialogen of willekeurige woorden als “pannenkoek” of “banaan” memorabel zijn gebleven, stelen deze kleinere en enigszins absurdistische momenten de show. Dit is deels te danken aan het feit dat deze kleine grappen een (humoristisch) verhaal op zich vertellen.
Conclusie
Sommigen zeggen dat een film of verhaal slechts zo goed kan zijn als zijn schurk. In Straf weten de regisseurs en scenarioschrijvers met treiterscholier Bastiaan een geweldige antagonist neer te zetten. Acteur Kylian de Pagter-Colin levert een fenomenale acteerprestatie af als eindbaas van irritante tieners die het bloed onder je nagels vandaan halen. Uiteindelijk lijken de rollen tussen Edwin en Bastiaan (enigszins) omgedraaid te worden.
Bastiaan krijgt zijn verdiende loon. Kort daarna breekt hij open over zijn eigen worstelingen met het maken van vrienden en het schoolsysteem. Tieners en scholieren vertonen regelmatig treiter- of pestgedrag, omdat ze zelf onzeker zijn of worstelen met iets in hun persoonlijke leven. Ondanks dat dit een feit is, schiet de bekentenis van het filmpersonage Bastiaan op dit vlak wat tekort. Het opbiechten van Bastiaan komt een tikkeltje te plotseling over.
Er is in het filmverhaal niet geleidelijk gehint of opgebouwd naar dit moment, waardoor het een beetje onverdiend aanvoelt. Alleen richting het einde van de film lijkt er via een panische reactie op het nemen van XTC gesuggereerd te worden dat Bastiaan bang is gepest, uitgelachen of negatief beoordeeld te worden. Zijn gedragsverandering en groei als personage lijkt vooral te komen doordat hij zelf nu heeft meegemaakt wat het is om gepest en negatief beoordeeld te worden.
In de behandeling van Bastiaans groei als personage is ook terug te zien hoe de filmmakers van Straf op enkele vlakken net de plank misslaan. Aan ambitie en humor ontbreekt het in deze Nederlandse komediefilm niet, maar op enkele vlakken had het filmverhaal net wat meer diepgang kunnen krijgen. Nu komen de thema’s van Straf regelmatig onderontwikkeld over. Het is fijn dat de filmmakers proberen interessante thema’s in het verhaal neer te zetten.
Toch trapt Straf in de welbekende valkuil van het alleen benoemen of neerzetten van thema’s. Dit blijft iets wat simpelweg niet genoeg is om echte diepgang te brengen in een filmverhaal. Ondanks dat het filmverhaal redelijk simplistisch is, zit het scenario van Merijn Scholte Albers, Tobias Smeets en Caspar Smeets vol met droge humor en slim gekozen dialogen die verder bouwen op de persoonlijkheden van de filmpersonages. Straf is vanaf 16 maart 2026 te streamen op Prime Video in Nederland.
