In de Spaanse tragikomediefilm Votemos komt de Vereniging van Eigenaren bijeen om te stemmen over de vervanging van de lift in hun appartementengebouw. Wat start als een korte bijeenkomst, verandert in escalerende discussies rondom de potentiële nieuwe bewoner die de flat van Alberto wil gaan huren. Alberto wil zijn appartement gaan verhuren aan een collega waarvan hij weet dat deze medicijnen gebruikt in verband met psychische problemen.
Het verloop en de intensiteit van de discussies kan het best vergeleken worden met de status van de kapotte lift. De film opent met de verschijning van de filmtitel die moeizaam en langzaam omhoog schuift, net zoals een kapotte lift zou doen. Een kapotte lift komt meestal moeilijk op gang, stopt regelmatig abrupt en eindigt niet altijd (op tijd) bij de juiste verdieping. Het verhitte debat bevat exact de structuur van een kapotte lift.
Zo komt het debat tegelijkertijd moeilijk en plotseling op gang. Tijdens het hoofddebat maken de discussies diverse kleine zijwegen die zich richten op verschillende vooroordelen, morele waarden en vormen van intolerantie. Daarnaast eindigt het debat abrupt en niet op de manier waarop de meeste filmtoeschouwers en enkele filmpersonages gehoopt zullen hebben. Dit abrupte einde speelt goed in op de metafoor van een kapotte lift.
Toch komt de manier waarop de film eindigt over alsof het verhaal niet durft om te gaan met de consequenties van het veroordelende gedrag dat het met zijn filmpersonages heeft opgezet. De film durft de veroordelende filmpersonages te veroordelen op hun gedrag, maar neemt daarna geen stappen om deze personages ook te laten leren van hun fouten. Het gevolg is dat het filmpubliek ook niet geactiveerd wordt om de les te nemen dat het veroordelen van mensen met psychische problemen gevaarlijk en onrechtvaardig is.
De film komt op voor het idee dat rechten van mensen met een beperking mensenrechten zijn. De film eindigt echter, zonder ironie, met het idee dat roddelen en achterbaks praten over mensen met psychische problemen of een beperking een machtspositie oplevert. Na alle uitspraken die de film deed, en na alle beschuldigingen die de film (en de filmpersonages) uitten over het onmenselijke gedrag richting mensen met psychische problemen, voelt dit volkomen verkeerd en zelfs schandalig aan.
Over Votemos (2025)
Votemos is een Spaanse tragikomediefilm uit 2025. De internationale titel van de film is All in Favor. De film is geregisseerd door Santiago Requejo. De regisseur schreef ook het scenario van de film. Het scenario is gebaseerd op een verhaal dat de regisseur samen schreef met Javier Lorenzo en Raúl Barranco. De cast van de film bestaat uit (o.a.) Raul Fernández de Pablo, Clara Lago, Gonzalo de Castro, Tito Valverde, Neus Sanz, Charo Reina, Christian Checa en Pepe Carrasco.
De film heeft een speeltijd van 88 minuten. De film werd op 12 juni 2025 in de Spaanse bioscopen uitgebracht. Op 25 juni 2026 bracht filmdistributeur Arti Film de film uit in de Nederlandse bioscopen. De film was vanaf 24 juni 2026 in de Belgische bioscopen te zien. Votemos is een scherpe en bijtende tragikomediefilm over vooroordelen en tolerantie. Het verhaal start in een appartementengebouw in het centrum van Madrid.
De Vereniging van Eigenaren komt bijeen om te stemmen over de vervanging van de lift. Al snel komt er ook ter sprake dat een van de eigenaren zijn appartement gaat verhuren aan een collega waarvan hij weet dat deze medicijnen gebruikt in verband met psychische problemen. Dit leidt tot commotie en escaleert in geruzie waarin niemand wordt gespaard. Om tot een oplossing te komen, doen een aantal eigenaren daarom een ongebruikelijk voorstel.
Nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van de nieuwste recensies, notities en andere teksten op SebKijk? Doe je graag mee aan leuke winacties voor (opkomende) films en series? Voer dan je e-mailadres in om je in te schrijven voor mijn nieuwsbrief. Zo ontvang je e-mailmeldingen van de nieuwste berichten op deze website.
Het audiovisuele karakter van morele paniek
Votemos maakt gebruik van diverse technische aspecten die goed inspelen op de intensiteit van de filmsfeer. De film bevat groengele belichting en kleurenfilters, waarbij de overheersende groene kleur zorgt voor een misselijkmakend beeld. Met deze kleurenkeuzes spelen de filmmakers goed in op de verrotte en giftige sfeer van de film. In Votemos wordt zowel gebruikgemaakt van handheld camerawerk als statief camerawerk.
Cinematograaf Kiko de la Rica gebruikt handheld camerawerk wanneer de discussies zo verhit raken dat zowel de personages als de camera moeten bewegen om stoom af te blazen. De handcamera is schokkerig, minder scherp en minder verfijnd. Dit draagt bij aan de intense sfeer van de film. De cinematograaf maakt ook gebruik van statiefcamerawerk om de focus te verleggen van beweging naar stilstaand fysiek acteerwerk. Dit klinkt tegenstrijdig, maar een niet-bewegend lichaam dat wil bewegen, vertelt regelmatig meer dan overdreven fysiek acteerwerk.
De focus ligt nu op de gevangen, stilstaande lichaamshoudingen en gezichtsuitdrukkingen die een verhaal op zichzelf vertellen. De bijna ijsberende bewegingen van de filmpersonages worden net zo sterk in beeld gezet als de bewoners die in hun stoelen discussiëren en roddelen over van alles. De diversiteit aan spanning en de manier waarop de camera de onderliggende hitte volgt, beweegt of laat zien, draagt bij aan wat het debat zo boeiend maakt. Het camerawerk van De La Rico weet verder de donkere, directe en droge humor van Votemos te versterken.
Het scherp geschreven scenario van Santiago Requejo bevat een complex netwerk aan onderlinge verhoudingen die door tegenstrijdige normen en waarden de zwarte en tragische humor van de film verrijken. Naast het aangrijpende acteerwerk speelt de rappe montage van filmmonteur Lucas Sánchez krachtig in op de drukke intensiteit van het debat en de verschillende tussenstops die leiden tot nieuwe discussiepunten. Het werk van Sánchez valt wat betreft donkere en directe humor vooral op door de snel afwisselende reactieshots.
De simplistische filmmuziek van componist Morgana Acevedo werkt uitstekend in op de montage van Sánchez. In de filmmuziek wordt gebruikgemaakt van tikkende geluiden om een gevoel te scheppen van een aflopende tijdbom. Blaasinstrumenten en strijkinstrumenten worden ingezet om het effect van emotionele of humoristische momenten te versterken. Daarnaast weet Acevedo op de juiste momenten haar filmmuziek te laten verdwijnen of zelfs helemaal niet te gebruiken.
De Vereniging van Eigen Oordelen
Voordat het verhuren van Alberto’s flat aan een man met geestelijke gezondheidsproblemen een groot debat wordt, weet het filmverhaal goed de dynamiek tussen het hoofdpersonage en de andere bewoners die behoren tot de Vereniging van Eigenaren neer te zetten. Het is al snel duidelijk dat deze bewoners zich overal mee bemoeien, overal een mening over hebben en niet kunnen ophouden met rollen.
Nadat Alberto de twee bewoners Fernando en Ricardo alvast binnen heeft gelaten voor de bijeenkomst van de Vereniging van Eigenaren, geeft hij aan nog wat te moeten opruimen in zijn appartement. Fernando en Ricardo beginnen gelijk achter zijn rug om te discussiëren en te roddelen over hem en de staat van zijn appartement. Fernando noemt Alberto een rat, omdat hij een vriend met een verhuisbedrijf heeft waarvan Alberto zijn ”geweldige” offerte te duur vond.
Volgens Ricardo gaat het niet puur om de verhuizing, maar ook om het feit dat alles gerenoveerd moet worden. Met dit soort roddelgedrag laten de andere flatbewoners zien dat ze zich gekker opstellen en raarder gedragen dan iemand met letterlijke geestelijke gezondheidsproblemen. Hoofdrolspeler Raúl Fernández de Pablo portretteert uitstekend de nuchterheid waarmee zijn filmpersonage Alberto diverse situaties aanpakt.
Tegelijkertijd geven zowel de acteur als het verhaal het hoofdpersonage niet weer als een moreel superieur persoon met een redderscomplex. Alberto zal niet alles op het spel zetten om aan zijn collega Joaquín het appartement te verhuren. Zeker niet als Alberto een beter bod zou krijgen. Ondanks dat Alberto het hoofdpersonage is, valt het filmpersonage Nuria van actrice Clara Lago het meest op. Dit is mede te danken aan het feit dat Nuria als personage het meest thematisch ontwikkeld is voor dit specifieke verhaal.
De bekentenis als landmijnenveld
Toch is het Lago die met haar pakkende acteerwerk goed weergeeft hoe er schaamte en een stigma bestaat rondom mensen met geestelijke gezondheidsproblemen. De samenleving heeft vaak een verkeerd beeld van iemand met psychische problemen. Dit komt door een mix van discriminerende vooroordelen en kortzichtige misvattingen die geïnstitutionaliseerd lijken te zijn in onze hedendaagse maatschappij.
De regisseur en scenarioschrijver zet het filmpersonage Nuria in om te laten zien hoe personen met psychische problemen bijna altijd angst en schaamte voelen om zich open te stellen over waar ze tegenaan lopen. De film laat zien hoe deze personen het vaak geheim houden. Vaak worden mensen met psychische problemen, nadat ze openlijk over hun problemen praten, ondervraagd. Deze vragen komen zowel met de beste bedoelingen als uit eigenbelang.
Mensen met psychische problemen voelen zich vaak in een hoekje gedreven om antwoorden te geven, terwijl elk antwoord de reacties van anderen en de relaties tot anderen kan aanpassen of verergeren. Voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen voelt het tijdens dit ”vragenrondje” dan ook alsof ze lopen over een landmijnenveld van aan elkaar verbonden explosieve vragen en antwoorden.
Wie noemt wie gestoord?
Naast het feit dat mensen met psychische problemen vaak worden ondervraagd nadat ze zich kwetsbaar hebben opgesteld, gaan anderen zich ook anders gedragen tegenover de persoon met psychische problemen. Votemos illustreert dit door het personage Lola zonder toestemming de bijsluiter van Nuria’s medicatie te laten lezen, terwijl een ander personage, Lucas, op het internet zoekt naar symptomen van een psychische stoornis.
Op tragische en komische wijze laat Votemos zien hoe mensen zonder psychische problemen zich na een bekentenis over psychische problemen vaak vreemder gaan gedragen en tegelijkertijd de normen voor wat ”normaal” is in twijfel trekken of er (nieuwe) voorwaarden aan stellen. De lat om als goed, functionerend en verantwoordelijk te worden beschouwd, ligt voor iemand met psychische problemen veel hoger dan voor ”normale” mensen.
Mensen met psychische problemen zijn hier vaak niet het probleem. Toch worden ze afgeschilderd als probleemgevallen, vaak zelfs achter hun rug om. Votemos betoogt terecht dat een diagnose hebben niet hetzelfde is als een diagnose zelf zijn. De ziekte definieert niet wie een persoon is. De film laat zien dat kortzichtige en discriminerende huisgenoten of buren dit ook niet horen te bepalen.
Conclusie
Votemos is misschien niet perfect, maar het is absoluut een film die je gezien moet hebben. De film durft de vraag te stellen wie oordeelt over degenen die onterecht oordelen over mensen met psychische problemen. Bovendien laat de film zien hoe normaal het is geworden dat anderen roddelen over, oordelen over en beslissingen nemen voor mensen met psychische problemen. De flatbewoners worden neergezet als mensen die beweren het ”recht” te hebben om alles te weten over iemand met psychische problemen, omdat deze persoon misschien wel in hun gebouw komt wonen.
Het gevaar schuilt niet in het ontkennen van het feit dat het goed is om open te zijn over mentale problemen, om zo het stigma rondom dit onderwerp te doorbreken. Het gevaar ligt niet eens bij het idee dat de bewoners graag willen weten waar ze aan toe zijn. Het probleem ligt bij het feit dat mensen, zoals de fictieve flatbewoners, dit idee gebruiken om te rechtvaardigen dat ze letterlijk alles horen te weten over iemand met psychische problemen.
Het gevaar ligt bij hun aanname dat alleen hun stem telt en dat alleen hun zorgen en eisen gehoord mogen worden. Dit zorgt er namelijk voor dat ze het verkeerde idee krijgen dat zij als enigen mogen beslissen wat het beste is voor zowel henzelf als voor de persoon met psychische problemen. En wat het beste is, gaat in dit soort gevallen vaak niet over de persoon die al worstelt met psychische problemen, maar over de mensen die om de persoon met geestelijke gezondheidsproblemen heen staan.
Ondanks dat de film sterk weergeeft dat dit fout is, maakt de film nog steeds enkele grove fouten. Tijdens het hoofddebat maakt de groep meerdere keren een omweg om andere punten te bespreken. Deze discussies leiden tot belangrijke individuele karaktermomenten. Sommige van deze momenten zijn echter gebaseerd op grote onthullingen die wat geforceerd en overdreven dramatisch overkomen. Het is alsof de filmmakers verwachten dat het publiek alle eerdere waarschuwingssignalen van deze personages meteen negeert, omdat ze hun “treurige karaktermoment” beleven.
Het filmpubliek hoeft nog net niet te verwachten dat iemand met een bord verschijnt waarop staat: “nu traantje wegpinken”. Het grootste minpunt van Votemos is dat de film de makkelijke weg kiest. Gedurende het hele verhaal werkt de film toe naar het cruciale moment waarop de groep moet beslissen of Joaquín het appartement van Alberto mag huren. Het verhaal draait deels om dit specifieke moment, maar lijkt vooral toe te werken naar de personages die de consequenties van hun keuzes en daden moeten dragen. Uiteindelijk maakt het niet uit.
De keuze wordt snel en onhandig gemaakt. Door de manier waarop het verhaal eindigt, zijn er geen echte consequenties voor de groep, Alberto of Joaquín. Het verhaal schetst een sterk moreel beeld van hoe mensen met psychische problemen slecht worden behandeld en verkeerd worden beoordeeld. In plaats van het publiek de gevolgen van dit gedrag te laten zien, veroordeelt de film alleen degenen die oordelen.
Voor een film die zo hard zijn best doet om de situatie die hij sterk schetst aan te pakken, is dit simpelweg niet genoeg. De film had eerlijk en moedig moeten zijn en de consequenties van het verhaal moeten laten zien, net zoals mensen met psychische problemen de consequenties van hun keuzes moeten dragen wanneer ze openlijk over hun worstelingen of problemen praten. Votemos is nu te zien in de Nederlandse bioscopen. Daarnaast is de film te huur op Picl in Nederland. Mijn dank aan Arti Film voor het versturen van een recensie-exemplaar van de film.
